Seyahat
Sağlık
Otomobil
Moda ve Güzellik
Kültür ve Sanat
Faydalı Bilgiler
Ekonomi
Eğitim
Doğa ve Hayvanlar
Fiilimsiler, çekimli fiiller, kök halindeki sözcükler ve isimlerde bulunmaz
Ayrıca, belirsizlik, emir ve dilek kipleriyle kurulan cümlelerde de fiilimsi kullanımı mümkün değildir
Fiilimsi eklerini ayırt etmek için şu yöntemler kullanılabilir: İsim-fiil ekleri: Fiillere "-ma / -me, -mak / -mek, -ış / -iş / -uş / -üş" ekleri getirilerek yapılır. Sıfat-fiil ekleri: Fiillere "-an, -en, -dık, -dik, -tık, -tik, -acak, -ecek, -mış, -miş, -muş, -müş, -ar, -er, -maz, -mez, -acak, -ecek" gibi ekler getirilerek yapılır. Zarf-fiil ekleri: Fiillere "-ıp, -ip, -a, -e, -arak, -erek, -ınca, -ince, -dıkça, -dikçe, -dığında, -diğinde, -alı, -eli, -ken, -meksizin, -cesine, -dıkça, -dikçe, -madan, -meden" gibi ekler getirilerek yapılır. Fiilimsi eklerini ayırt etmek için ayrıca cümledeki kelimenin işlevi ve anlamı da dikkate alınmalıdır. Fiilimsi eklerini ayırt etme konusunda daha fazla bilgi edinmek için aşağıdaki kaynaklar kullanılabilir: dilbilgisi.net; milliyet.com.tr; manisahabergazetesi.com.tr.
Fiilimsiler, üç ana türe ayrılır: 1. İsim-fiil (mastar). 2. Sıfat-fiil (ortaç). 3. Zarf-fiil (ulaç).
Hayır, fiilimsi ve fiili sıfat aynı şey değildir. Fiilimsi, fiillere getirilen birtakım eklerle oluşturulan; fiillerin isim, sıfat, zarf şeklini yapan sözcüklerdir. Fiili sıfat ise, sıfat-fiil olarak da bilinir ve fiil köklerine ekler eklenerek türetilen, cümlede sıfat gibi kullanılan fiillerdir. Fiilimsiler, üç grupta incelenir: İsim fiili (mastar). Sıfat fiili (ortaç). Zarf fiili (bağ fiili). Dolayısıyla, fiilimsiler fiillerin farklı sözcük türlerinde görev alabilen geniş bir kelime grubunu ifade ederken, sıfat-fiiller bu grup içinde yer alan bir türdür.
Fiilimsili cümleleri ayırt etmek için şu yöntemler kullanılabilir: Fiilimsi eklerini bilmek. Kelimenin cümledeki işlevini incelemek. Kip ve kişi eklerini kontrol etmek. Olumsuzluk ekini kontrol etmek. Örnekler: İsim-fiil: "Onun anlatışı çok etkileyiciydi" cümlesinde "anlatışı" kelimesi, "anlatmak" fiilinden türemiş bir isim-fiildir ve cümlenin öznesi görevindedir. Sıfat-fiil: "Gülen yüzü her zaman dikkat çekerdi" cümlesinde "Gülen" sıfat-fiildir ve "yüzü" kelimesini niteler. Zarf-fiil: "Koşarak geldi" cümlesinde "koşarak" zarf-fiildir.
Fiil ve fiilimsi arasındaki temel farklar şunlardır: Çekimlenme: Fiiller çekimlenebilirken, fiilimsiler çekimlenemez. Ekler: Fiiller genellikle "-mek" veya "-mak" ekleriyle isim haline getirilirken, fiilimsiler bu ekleri almaz. Kullanım: Fiiller cümlede eylemi ifade ederken, fiilimsiler genellikle isim veya sıfat gibi kullanılır. Yüklem Olma: Fiiller cümlede doğrudan yüklem olabilirken, fiilimsiler ek fiil almadan yüklem olamaz. Fiil ve fiilimsi ayrımını yapmak için şu adımlar izlenebilir: 1. Ekleri Kontrol Etme: Kelimenin "-ma, -me, -mak, -mek, -ış, -iş, -uş, -üş" gibi fiilimsi eklerinden birini alıp almadığına bakılır. 2. Cümledeki İşlevi Sorgulama: Kelime, cümlede isim, sıfat veya zarf görevinde mi kullanılıyor?. 3. Diğer Fiilimsi Ekleriyle Karşılaştırma: Eğer kelime başka fiilimsi ekleri alıyorsa (örneğin, "-an, -en", "-ıp, -ip", "-arak, -erek") sıfat fiil veya zarf fiil olabilir.
Fiilimsili cümlelerde sorulan sorular, fiilimsinin türüne göre değişir: 1. İsim-fiil: Cümlede özne veya nesne olarak kullanılır. Örnek: "Yüzme çok eğlencelidir." (özne). 2. Sıfat-fiil: İsimleri nitelendirir. Örnek: "Güzel bir gün" (sıfat). 3. Zarf-fiil: Eylemi niteler ve yükleme "Nasıl?" veya "Ne zaman?" soruları sorulur. Örnek: "Hızla koşarak geldi." (nasıl).
Hayır, bir cümlede fiilimsi olması o cümlenin fiilimsi olan cümle olduğunu göstermez. Fiilimsi bulunan cümlelere birleşik cümle denir. Örneğin, "Kar başlayınca çocuklar çok sevindi" cümlesi tek bir yüklemi olan ve içinde fiilimsi bulunan bir cümledir. Ayrıca, bir cümlenin fiilimsi olan cümle sayılabilmesi için ek fiil alması gerekir.
Blog
