Fiilimsi ve zarf fiil nasıl ayırt edilir?

Fiilimsi ve zarf fiil nasıl ayırt edilir?

Fiilimsi ve zarf-fiil (ulaç) arasındaki fark şu şekilde özetlenebilir:

• Fiilimsi , fiillerden türeyen, ancak fiilin bütün özelliklerini göstermeyen; cümle içerisinde isim, sıfat veya zarf olarak görev yapan sözcüklerdir
• Zarf-fiil (ulaç) , fiillere getirilen özel eklerle oluşturulan ve cümledeki yüklemi durum, zaman veya sebep bakımından etkileyen sözcüklerdir

Zarf-fiilleri ayırt etmek için kullanılan bazı ek örnekleri şunlardır:

• -ken ;
• -alı (-eli) ;
• -madan (-meden) ;
• -ince (-ınca / -unca / -ünce) ;
• -ip (-ıp / -up / -üp) ;
• -arak (-erek) ;
• -dıkça (-dikçe / -dukça / -dükçe / -tıkça / -tikçe / tukça / -tükçe) ;
• -e... -e (-a... -a) ;
• -r... -maz (-r... -mez) ;
• -casına (-cesine) ;
• -meksizin (-maksızın) ;
• -dığında (-diğinde / -duğunda / -düğünde / -tığında / -tiğinde / -tuğunda / -tüğünde)

Daha detaylı bilgi ve örnekler için dilbilgisi kaynakları incelenebilir

Fiilimsi nedir ve örnekleri?

Fiilimsi, fiillerden türemelerine karşın fiilin bütün özelliklerini göstermeyen; cümle içerisinde isim, sıfat ya da zarf olarak kullanılan fiil soylu kelimelerdir. Fiilimsi türleri: İsim-fiil (mastar).” Sıfat-fiil (ortaç).” Zarf-fiil (ulaç).” Fiilimsi örnekleri: İsim-fiil: “Şiir okuyuşuna herkes hayran kaldı.” Sıfat-fiil: “Eli öpülesi annelerimizin değerini bilmeliyiz.” Zarf-fiil: “Eve gelmeden ekmek al.”

Adlaşmış fiilimsi nasıl ayırt edilir?

Adlaşmış fiilimsiler, sıfat-fiil eklerini almış fiil kök veya gövdelerinin, kendisinden sonra gelen isimleri yutarak onların yerini tutmasıyla oluşur. Adlaşmış fiilimsileri ayırt etmek için şu özelliklere dikkat edilebilir: Yüklem görevi: Adlaşmış fiilimsiler, cümle içinde yüklem olarak kullanılmaz. Olumsuzluk eki: Fiil soylu bir sözcük iki kez "-ma" ya da "-me" eki alırsa, bunlardan ilki olumsuzluk, ikincisi isim-fiil ekidir. Kalıplaşmış isimler: Fiilimsi eki almış bazı sözcükler, zamanla kalıplaşarak varlık veya kavram adı haline gelebilir. Örnekler: "Geçmişimi unutup ileriye bakmak istiyorum" cümlesindeki "geçmişim" kelimesi, "geçmek" eyleminden türetildiği için adlaşmış fiilimsidir. "Sana yalan söylediğini nereden anladın" cümlesindeki "söylediğini" kelimesi, adlaşmış fiilimsidir. Adlaşmış fiilimsiler, sıfat-fiil olarak kabul edilse de fiilimsi olma özelliklerini kaybetmezler.

Fiilimsi hangi cümlelerde bulunmaz?

Fiilimsiler, çekimli fiiller, kök halindeki sözcükler ve isimlerde bulunmaz. Ayrıca, belirsizlik, emir ve dilek kipleriyle kurulan cümlelerde de fiilimsi kullanımı mümkün değildir.

Fiilimsi ve fiil gövdesi aynı mı?

Hayır, fiilimsi ve fiil gövdesi aynı değildir. Fiil gövdesi, fiil köküne yapım ekleri getirilerek oluşturulan ve "gövde" halindeki fiillerdir. Fiilimsi ise fiil kök ya da gövdelerine getirilen birtakım eklerle yapılan ve isim, sıfat ve zarf görevlerinde kullanılan kelimelerdir.

Fiilimsi ve fiili sıfat aynı şey mi?

Hayır, fiilimsi ve fiili sıfat aynı şey değildir. Fiilimsi, fiillere getirilen birtakım eklerle oluşturulan; fiillerin isim, sıfat, zarf şeklini yapan sözcüklerdir. Fiili sıfat ise, sıfat-fiil olarak da bilinir ve fiil köklerine ekler eklenerek türetilen, cümlede sıfat gibi kullanılan fiillerdir. Fiilimsiler, üç grupta incelenir: İsim fiili (mastar). Sıfat fiili (ortaç). Zarf fiili (bağ fiili). Dolayısıyla, fiilimsiler fiillerin farklı sözcük türlerinde görev alabilen geniş bir kelime grubunu ifade ederken, sıfat-fiiller bu grup içinde yer alan bir türdür.

Geçmiş kelimesi fiilimsi mi?

Geçmiş kelimesi, cümlede kullanıldığı yere ve göreve göre fiilimsi olabilir. Örneğin, "Geçmiş konularını bitirdi" dendiğinde, "geçmiş" kelimesi sıfat-fiil olarak kullanılır; burada "geçmiş" kelimesi sıfat, "konu" ise isimdir. Ancak, "2019 yılı, 2020 yılından daha hızlı geçmiş" dendiğinde, "geçmiş" kelimesi çekimli fiil görevindedir ve fiilimsi değildir.

Fiilimsi ve zarf-fiilden sonra ne konur?

Fiilimsi ve zarf-fiilden sonra virgül konmaz.