Seyahat
Sağlık
Otomobil
Moda ve Güzellik
Kültür ve Sanat
Faydalı Bilgiler
Ekonomi
Eğitim
Doğa ve Hayvanlar
Evet, fiilimsiler ek-fiil alarak yüklem olabilir
Ek-fiil, isim soylu sözcüklere eklenerek cümlede ana yüklem olarak kullanılmalarını sağlar. Fiilimsiler de cümlede isim soylu sözcükler gibi görev yaptıklarından ek-fiil alabilirler
Örnek:
Fiil ve fiilimsi arasındaki temel farklar şunlardır: Çekimlenme: Fiiller çekimlenebilirken, fiilimsiler çekimlenemez. Ekler: Fiiller genellikle "-mek" veya "-mak" ekleriyle isim haline getirilirken, fiilimsiler bu ekleri almaz. Kullanım: Fiiller cümlede eylemi ifade ederken, fiilimsiler genellikle isim veya sıfat gibi kullanılır. Yüklem Olma: Fiiller cümlede doğrudan yüklem olabilirken, fiilimsiler ek fiil almadan yüklem olamaz. Fiil ve fiilimsi ayrımını yapmak için şu adımlar izlenebilir: 1. Ekleri Kontrol Etme: Kelimenin "-ma, -me, -mak, -mek, -ış, -iş, -uş, -üş" gibi fiilimsi eklerinden birini alıp almadığına bakılır. 2. Cümledeki İşlevi Sorgulama: Kelime, cümlede isim, sıfat veya zarf görevinde mi kullanılıyor?. 3. Diğer Fiilimsi Ekleriyle Karşılaştırma: Eğer kelime başka fiilimsi ekleri alıyorsa (örneğin, "-an, -en", "-ıp, -ip", "-arak, -erek") sıfat fiil veya zarf fiil olabilir.
Ek fiillerin bulunduğu örnek cümleler: Görülen geçmiş zaman: "Yemek çok güzeldi". Duyulan geçmiş zaman: "Dışarıda hava çok soğukmuş". Geniş zaman: "Ben çok çalışkan bir öğrenciyim". Şart kipi: "Hastaysan okula gitme". Ek fiillerin nasıl bulunacağına dair bilgi: Ek fiil, isim veya isim soylu sözcüklere eklenerek onların kip ve kişi eki almalarını sağlar. Ek fiilin ekleri: -idi, -imiş, -ise, -dir. Örnek: "Eskiden de çok güzelmişsiniz" cümlesinde "güzel" kelimesi ek fiilin duyulan geçmiş zaman eki olan “imiş”i almıştır. "Sen çok iyi yazarsın(dır)" cümlesinde "yazar" sözcüğü, "yazmak" fiilinden türetilmiş bir isimdir ve ek fiilin 2. tekil şahıs çekimini almıştır.
Ek fiille yüklem yapmak, isim veya isim soylu sözcüklere ek fiil ekleyerek bunları cümlede yüklem olarak kullanmayı sağlar. Ek fiilin dört kiple çekimlenmesi: 1. Görülen (Bilinen) Geçmiş Zaman: "idi" eki kullanılır. 2. Duyulan (Öğrenilen) Geçmiş Zaman: "imiş" eki kullanılır. 3. Geniş Zaman: "idir" eki kullanılır, ancak genellikle bu ek düşebilir. 4. Şart Kipi: "ise" eki kullanılır. Ek fiilin olumsuzu "değil" sözcüğüyle, sorusu ise "mi" edatıyla yapılır.
Ek fiil ekleri şunlardır: Görülen (bilinen) geçmiş zaman: -di, -dı, -du, -dü, -tı, -ti, -tu, -tü. Duyulan (öğrenilen) geçmiş zaman: -miş, -miş, -muş, -müş. Geniş zaman: -dir. Şart kipi: -ise. Bu ekler, getirildiği sözcüğe göre farklı şekillerde yazılabilir.
Fiilimsi ve zarf-fiil (ulaç) arasındaki fark şu şekilde özetlenebilir: Fiilimsi, fiillerden türeyen, ancak fiilin bütün özelliklerini göstermeyen; cümle içerisinde isim, sıfat veya zarf olarak görev yapan sözcüklerdir. Zarf-fiil (ulaç), fiillere getirilen özel eklerle oluşturulan ve cümledeki yüklemi durum, zaman veya sebep bakımından etkileyen sözcüklerdir. Zarf-fiilleri ayırt etmek için kullanılan bazı ek örnekleri şunlardır: -ken; -alı (-eli); -madan (-meden); -ince (-ınca / -unca / -ünce); -ip (-ıp / -up / -üp); -arak (-erek); -dıkça (-dikçe / -dukça / -dükçe / -tıkça / -tikçe / tukça / -tükçe); -e... -e (-a... -a); -r... -maz (-r... -mez); -casına (-cesine); -meksizin (-maksızın); -dığında (-diğinde / -duğunda / -düğünde / -tığında / -tiğinde / -tuğunda / -tüğünde). Daha detaylı bilgi ve örnekler için dilbilgisi kaynakları incelenebilir.
Fiilimsi eklerini ayırt etmek için şu yöntemler kullanılabilir: İsim-fiil ekleri: Fiillere "-ma / -me, -mak / -mek, -ış / -iş / -uş / -üş" ekleri getirilerek yapılır. Sıfat-fiil ekleri: Fiillere "-an, -en, -dık, -dik, -tık, -tik, -acak, -ecek, -mış, -miş, -muş, -müş, -ar, -er, -maz, -mez, -acak, -ecek" gibi ekler getirilerek yapılır. Zarf-fiil ekleri: Fiillere "-ıp, -ip, -a, -e, -arak, -erek, -ınca, -ince, -dıkça, -dikçe, -dığında, -diğinde, -alı, -eli, -ken, -meksizin, -cesine, -dıkça, -dikçe, -madan, -meden" gibi ekler getirilerek yapılır. Fiilimsi eklerini ayırt etmek için ayrıca cümledeki kelimenin işlevi ve anlamı da dikkate alınmalıdır. Fiilimsi eklerini ayırt etme konusunda daha fazla bilgi edinmek için aşağıdaki kaynaklar kullanılabilir: dilbilgisi.net; milliyet.com.tr; manisahabergazetesi.com.tr.
Fiilimsiler, üç ana türe ayrılır: 1. İsim-fiil (mastar). 2. Sıfat-fiil (ortaç). 3. Zarf-fiil (ulaç).
Blog
Fiilimsiler yüklem olursa ek fiil alır mı?
Felemenkce hangi dile benziyor?
Fince ve Türkçe aynı mı?
Fransızca fonetik alfabe nasıl okunur?
Fuat Uğur'un köşe yazıları nerede yayınlanıyor?
F; ne demek?
Falda akan nehir görmek neye işarettir?
Falda öküz görmek ne anlama gelir?
Geçmiş zaman kipleri 3. kişi nasıl bulunur?
Eğreti ve istiare aynı şey mi?
Friendly comparative hali nedir?
Evcil zıt anlamlısı nedir?
Eş anlamlısı armağan nedir?
Gaziantep Şahinbey 27400 neresi?
Fransız isimleri nelerdir?
Filolog ve filoloji aynı şey mi?
Frankofon ne demek?
Favori oyuncak ne demek ingilizce?
Fransızca en kolay nasıl öğrenilir?
Gafil avlanmak ve gaflet basmak aynı mı?
Form Türkçe ne anlatıyor?
Find fiili hangi durumlarda kullanılır?
Eylül ismi ne anlama gelir?
Geleneksel ve modern masonluk nedir?
Fas hangi dilde eğitim veriyor?
Fikir ve düşünce zıt mı?
Geminin dümenini kim kontrol eder?
Fitil ne anlama gelir?
Gassalin içinde neden ölüler yıkanır?
Garabetin kökeni nedir?
Gece isminin kökeni nedir?
Gerek ve gerekse arasındaki fark nedir?
Gariban kime denir TDK?
Fevaran etmek ne demek?
Evli bir çift ne kadar süre ayrı kalırsa nikah düşer?
Ferhunde neden öldü?
Eyüpsultan ilçe mi semt mi?
Eğik çizgi ve doğru arasındaki fark nedir?
Gassalı kimler çalıştırabilir?
For instance ne için kullanılır?