Seyahat
Sağlık
Otomobil
Moda ve Güzellik
Kültür ve Sanat
Faydalı Bilgiler
Ekonomi
Eğitim
Doğa ve Hayvanlar
Geçişsiz fiillere örnek cümleler:
Geçişsiz fiiller, nesne almayan fiillerdir. Bir fiilin geçişsiz olduğunu anlamak için şu yöntemler kullanılabilir: Soru sorma: Cümlede "ne", "neyi", "kimi" soruları sorulduğunda cevap alınamıyorsa, fiil geçişsizdir. "Onu" testi: Fiilin önüne "onu" kelimesi getirildiğinde cümlenin anlamı bozuluyorsa, fiil geçişsizdir. Özellikle oluş ve durum fiilleri geçişsizdir.
Durum fiilleri geçişsiz fiillerdir.
Durum fiillerine örnek cümleler: "Muhammed Furkan dün akşam çok geç uyumuştu." "Evine kadar arkadaşının yardımıyla yürüdü." "Çocuğunu o durumda görünce hüngür hüngür ağladı." "Araç, bir süre yavaş seyrettikten sonra durdu." "Dünden beri ilk kez güldü." "Bütün gece çalıştığı için sabah geç uyandı." "Araba sağa çekip durdu." "Kuzenim ağlıyor." "Millet uzaya gidiyor." "Saçların epey uzamış." Durum fiilleri, öznenin süreklilik gösteren bir durumunu anlatır ve genellikle nesne almazlar.
Geçişli Fiil Örnekleri: 1. Merve tabağı kırdı. 2. Annem yemek hazırlıyor. 3. Hakem kaleciyi maçtan attı. 4. Yolcular durakta bekliyor. 5. Doğum günü için babasına şık bir kravat aldı. 6. Selçuk ve Pınar, her zaman büyüklerinin sözünü dinler. 7. Dedem radyonun sesini kıstı. 8. Onu en son geçen hafta gördüm. 9. Öğle molasında peynirli sandviç yedi. 10. Kendisi için en uygun olan elbiseyi seçti. Geçişsiz Fiil Örnekleri: 1. Dayımlar bugün tatile gidiyor. 2. Ali’nin sözlerine çok güldük. 3. Kar yağdı. 4. Tren durdu. 5. Ben uyudum. 6. Kartallar uçtu. 7. Dışarıda kaldı. 8. O da yoruldu. 9. Daha eve gelmedi. 10. Soğuktan elleri titriyordu.
Dönüşlü fiiller geçişsizdir. Dönüşlü fiillere, etken fiillere “-l” ve “-n” ekleri getirilerek yapılır. Örnekler: Kızlar süslendi. Adam hep kendisiyle övünüyor. Arkadaşım çok övünüyor. Bazı fiillerin edilgen şekilleriyle dönüşlü şekilleri farklı ekle yapılır: sevmek ⇒ sevinmek ⇒ sevilmek; dövmek ⇒ dövünmek ⇒ dövülmek; giymek ⇒ giyinmek ⇒ giyilmek.
Hayır, fiil geçişsiz ise nesne olmaz. Geçişsiz fiiller, nesne almayan fiillerdir. Örnekler: "Dayımlar bugün tatile gidiyor" cümlesinde "gitmek" eylemi nesne almamıştır. "Ali’nin sözlerine çok güldük" cümlesinde de "gülmek" eylemi geçişsizdir.
Etken geçişsiz fiil, nesne almayan, yani "ne, neyi, kimi" sorularına cevap vermeyen, ancak öznesi belli olan fiillerdir. Örnekler: "Sonunda işlerim bitti". "Yarım saat kadar oturduk". "Kar yağdı, tren durdu". Tüm fiiller, kök hâlindeyken etkendir, ancak geçişli de olabilir, geçişsiz de.