Seyahat
Sağlık
Otomobil
Moda ve Güzellik
Kültür ve Sanat
Faydalı Bilgiler
Ekonomi
Eğitim
Doğa ve Hayvanlar
Gelgit , Ay ve Güneş'in kütleçekim kuvvetlerinin etkisiyle deniz seviyelerinin periyodik olarak yükselip alçalmasıdır
Gelgit kelimesinin TDK'ya göre iki farklı anlamı daha vardır:
Dünyanın en büyük gelgiti, Kanada'daki Fundy Körfezi'nde görülür.
Coğrafyada gelgit, Güneş ve Ay tarafından Dünya'ya uygulanan kütle çekimi sonucunda Dünya yüzeyindeki denizlerin seviyesinin değişmesi anlamına gelir. Kabarma ise gelgit sırasında suların yükselmesi ve deniz seviyesinin artması durumunu ifade eder. Gelgit olayı, günlük iki kez kabarma ve iki kez çekilme ile gerçekleşir. Gelgit, kıyıların şekillenmesinde de etkilidir. Gelgitin şekillendirdiği kıyı tiplerinden bazıları şunlardır: Watt tipi kıyılar; Haliç tipi kıyılar. Türkiye'nin çevresindeki denizler iç deniz olduğu için gelgit genliği azdır ve bu nedenle Türkiye kıyılarında gelgitin etkisi hissedilmez.
Türkiye çevresindeki denizlerde gelgitin az olmasının sebebi, bu denizlerin iç denizler olması ve okyanusla bağlantılarının tek bir noktadan sağlanmasıdır. Gelgit olayı, okyanus kıyılarında kenar denizlere ve iç denizlere göre daha fazladır.
Gelgit kelimesinin eş anlamlıları şunlardır: Kabarma; Meddücezir; Med cezir; Alçalma; Yükselme.
Gelgit genliği, yüksek su seviyesi ile alçak su seviyesi arasındaki düşey su seviyesi farkıdır. Gelgit genliği zamanı ise bir gelgit olayında en alçak su seviyesinden en yüksek su seviyesine geçiş zamanı veya en yüksek su seviyesinden en alçak su seviyesine geçiş zamanıdır. Gelgit genliği, sadece Ay’ın konumuna göre değişmez. Türkiye'nin çevresindeki denizler iç deniz olduğu için gelgit genliği azdır. Gelgit genliği ile ilgili bazı örnekler şu şekildedir: Doğu Arktik ve Grönland’in güney kıyıları boyunca ortalama gelgit genliği daha yüksektir; 2 ila 4 m arasında değişir. Arktik Bölge’de tespit edilen en şiddetli (okyanus) gelgit genlik değeri 12,3 m (Kanada Iqaluit’te) olarak rapor edilmektedir. Fundy Körfezi’nde ortalama 12 m’lik genlik değerlerine ulaşabilen gelgitler, özel astronomik koşulların oluşması durumunda 16 m genlik değerine de ulaşabilir.
Gelgitin en yüksek olduğu yere "yüksek gelgit" veya "med" denir. Ayrıca, "bahar gelgiti" de kullanılabilir; bu terim, Ay'ın yeniay ve dolunay evrelerinde, Güneş ve Ay'ın çekim güçlerinin birleşmesiyle oluşan ve normalden daha yüksek gelgitleri ifade eder.
Gel-git olayı, günde iki kez meydana gelir ve her döngü 24 saat 50 dakika sürer. Bu durumda, bir gel-git olayının tam bir döngü (iki yüksek ve iki düşük gel-git) tamamlaması yaklaşık bir gün sürer. Eğer daha uzun bir zaman diliminden bahsediyorsak, örneğin bir yılın tamamı için, gel-git olayı 365 gün (bir yıl) boyunca devam eder.