Seyahat
Sağlık
Otomobil
Moda ve Güzellik
Kültür ve Sanat
Faydalı Bilgiler
Ekonomi
Eğitim
Doğa ve Hayvanlar
Etik davranış ilkelerine aykırılık, farklı kurum ve kuruluşlarda çeşitli yollarla bildirilebilir:
Örneğin, Halkbank'ta etik ilkelere aykırı durumlar, Etik Uygulamalar Ekibine ([email protected]) veya Kurumsal Yönetim Komitesi'ne bildirilebilir. Nilüfer Belediyesi'nde ise başvurular Etik Komisyonu veya Yetkili Disiplin Kurulu na iletilir
Ayrıca, kamu görevlileri, 5176 sayılı Kanun kapsamında, etik ilkelerle bağdaşmayan yasa dışı iş ve eylemlerde bulunmaları talep edildiğinde veya bu tür işlemlerden haberdar olduklarında durumu yetkili makamlara bildirmek zorundadır. Kurum amirleri, ihbarda bulunan çalışanların kimliğini gizli tutar ve zarar görmemeleri için gerekli tedbirleri alır
Etik ilkeler prosedürü, kurumların ve çalışanların uyması gereken etik kuralların belirlenmesi ve uygulanmasını içeren süreçtir. Bu prosedür genellikle aşağıdaki adımları içerir: 1. İlkelerin Belirlenmesi: Kurumun amaçlarına ve misyonuna uygun etik ilkelerin oluşturulması. 2. Eğitim ve İletişim: Çalışanların bu ilkelere ilişkin bilgilendirilmesi ve etik kuralların kurum içinde yaygınlaştırılması. 3. Uygulama ve Uyum: İlkelerin günlük iş süreçlerine entegre edilmesi ve çalışanların bu ilkelere uymasının sağlanması. 4. İhlal Durumunda Eylem: Etik ilkelere aykırı davranışların tespiti durumunda izlenecek süreçlerin ve cezaların belirlenmesi. 5. Değerlendirme ve Raporlama: Etik ilkelere uyumun düzenli olarak değerlendirilmesi ve yıllık raporların hazırlanması.
Bilişimde etik olmayan bazı davranışlar şunlardır: Telif hakkı ihlalleri: Korsan yazılım kullanmak, lisans/şifre kırma programları kullanmak, telif hakları ve lisans kurallarını ihlal etmek. Yetkisiz erişim: Bilgisayar sistemlerine izinsiz girmek, veri çalmak veya değiştirmek. Dolandırıcılık: Bilişim sistemleri aracılığıyla dolandırıcılık yapmak. Hakaret ve şantaj: İnternet üzerinden hakaret, sövme ve şantajda bulunmak. Kişisel bilgi güvenliği ihlalleri: Başkalarının kişisel bilgilerini izinsiz ele geçirmek veya yaymak. Sosyal mühendislik: İnsanları aldatarak veya hileyle sistemlere erişim sağlamaya çalışmak. Bu tür davranışlar, yasal ve ahlaki açıdan sorunlu olup, ciddi sonuçlar doğurabilir.
Bilimsel etik ihlalleri arasında en sık karşılaşılan türler şunlardır: İntihal (Aşırma). Sahtecilik. Çarpıtma. Dilimleme (Duplikasyon). Haksız Yazarlık. Ayrıca, insan ve hayvanlar üzerinde yapılan araştırmalarda etik kurallara uymamak, araştırma için gerekli izinleri almamak, katılımcıların açık rızasını almadan veri yayımlamak gibi durumlar da etik ihlaller arasında yer alır.
Etik ihlali, bir araştırma kapsamında ya da araştırmalar sonucunda tamamlanan olguların yayınlanması aşamasında mevzuat, doktrin ve içtihatlara aykırı olarak yapılan eylem olarak tanımlanabilir. Bazı etik ihlal türleri: İntihal. Sahtecilik. Çarpıtma. Yanlış beyan. Haksız yazarlık. Tekrar yayım. Dilimleme.
Etik ikilem, iki ahlaki açıdan sağlam seçenek arasında karar vermeye zorlanma durumudur. Etik çelişki kavramına dair bir bilgi bulunamamıştır. Bazı etik ikilem örnekleri şunlardır: Başka insanların çalışmalarını sağlamak için kredi almak. Ticaret yaparken müşteriye yanlış bilgi vererek satış yapmak. Kişinin kendi çıkarı için kurumun içinden gelen bilgileri kullanması. Doktorun, ölümcül bir hastaya morfin vermeyi reddetmesi. Bir hükümet yüklenicisinin, istihbarat teşkilatlarının vatandaşları yasadışı olarak gözetlediğini keşfetmesi.
Etik ilkeler, eğitici ve düzenleyici olmak üzere ikiye ayrılır. Eğitici ilkeler: Meslek elemanlarına etik davranış için ilham vermeyi amaçlar. Düzenleyici ilkeler: Belli durumlarda nasıl davranılacağını veya nelerin etik açıdan ihlal sayılacağını belirler. Ayrıca, etik ilkeler farklı bağlamlara göre de sınıflandırılabilir, örneğin: Meslek etiği: Belirli bir meslek grubunun oluşturduğu, meslek üyelerine yol gösteren ilkeler bütünüdür. Kamu etiği: Kamu görevlilerinin uyması gereken tarafsızlık, dürüstlük gibi ahlaki değerler ve ilkeler bütünüdür. Temel etik ilkeler: Yararlılık, kötü davranmama, özerkliğe saygı, adalet gibi ilkelerden oluşur.
Bir davranışın etik olup olmadığını anlamak için şu kriterlere bakılabilir: Dürüstlük. Davranış, içten ve gerçeğe uygun mu? Adalet. Tarafsızlık ve eşitlik gözetilmiş mi? Zengin-fakir, güçlü-güçsüz ayrımı yapılmış mı? İnsan onuruna saygı. İnsan hakları korunmuş mu? Yardımseverlik. Başkalarına fayda sağlamış mı? Yasallık. Yasal düzenlemelere uygun mu? Etik, toplumdan topluma farklılık gösterebilir.
Hukuk
Eşler anne babaya bakmak zorunda mı?
Evlilikte evlenme ehliyeti nasıl kontrol edilir?
Evi terkeden eş altınları alabilir mi?
En üst yetkili kişi kim?
Evde gıda üretimi yapmak yasak mı?
En güçlü jeopolitik konuma sahip ülke neresidir?
Eksper raporuna itiraz dilekçesi nereye verilir?
Evlilik dışı doğan çocuk hangi hallerde soyadını alır?
Fahri üyelik unvanı nedir?
Envanter defteri e-imza ile imzalanır mı?
Eros kedinin katili ne oldu?
Evlilik sözleşmesi konusu nedir?
Engelli sağlık kurulu raporuna itiraz dilekçesi nereye gönderilir?
Eski kimlikte aile sıra no nasıl bulunur?
Engelli raporu aldıktan sonra ne yapmalıyım?
F tipi cezaevinde kimler görüşe girebilir?
FBI hangi kuruma bağlı?
EPDK kamulaştırma bedeli nasıl hesaplanır?
EÇB kaydı ne zaman yapılır?
Eski işveren hizmet dökümünü vermek zorunda mı?
Faturaya itiraz süresi kaç gün?
En üst disiplin amiri kimdir?
Emlakçı yetki süresi dolmadan iptal edilebilir mi?
Fatma Girik hangi partiden belediye başkanı oldu?
Esenyurt cinayetinde ölenler kim?
Eskale ne demek hukukta?
Emekli askerler hangi derneklere üye olabilir?
Emekli olduktan sonra çalışan emekli maaşı kesilir mi?
Engelli memur kontenjanı nasıl hesaplanır?
Eş muvafakatının istisnaları nelerdir?
EkipNet kayıt zorunluluğu ne zaman?
Ev kiralarken hangi sözleşme yapılmalı?
Emlak beyanını kim verir?
Ev sahibi muvafakat vermezse ne olur?
Emlak beyanında hangi bilgiler gerekli?
FBI neden bu kadar güçlü?
Eski memurlar kıdem tazminatı alabilir mi?
Ek5 ve 30 günlük sigorta primi arasındaki fark nedir?
Evlilikte 7 gün izin hakkı ne zaman?
Evlilik sonrası vatandaşlık için mülakat ne zaman yapılır?