Etik karar verme ve etik ikilem arasındaki fark nedir?

Etik karar verme ve etik ikilem arasındaki fark nedir?

Etik karar verme ve etik ikilem arasındaki temel fark, karar verme sürecinin doğası ve karmaşıklığıdır:

• Etik karar verme , etik ilkelere uygun, diğer canlılara zarar vermeyen kararlar almayı içerir. Bu süreç, bilimsel ve teknik bilgilerin en uygun şekilde uygulanmasını ve bireyin kişisel değerlerine saygı gösterilmesini gerektirir

• Etik ikilem , iki veya daha fazla değerin çatışma halinde olduğu durumlardır. Bu tür durumlarda, seçenekler arasında bir çatışma yaşanır ve genellikle birden fazla doğru olabilir. Etik ikilemler, kişisel değerler ile mesleki değerler arasındaki tutarsızlıktan, mesleki kurallar ile kurum politikaları arasındaki çatışmalardan veya ahlak felsefesiyle ilgili sorunlardan kaynaklanabilir

Etik değerler nelerdir?

Bazı ortak etik değerler: doğruluk, dürüstlük; güvenilir olma; sadakat; adalet; başkalarına yardım etme; başkalarına saygı gösterme; vatandaşlık sorumluluğuna sahip olma; yalan söylememe; başkasının hakkını yememe; karşısındakinin güç durumundan yararlanmama. Etik değerler, kişilere, toplumlara ve çağlara göre değişebilir.

Etik ilkelerin ihlal edilmesi durumunda ne olur?

Etik ilkelerin ihlal edilmesi durumunda çeşitli yaptırımlar uygulanabilir: Akademik kariyer açısından: Uyarma cezası: Destek alınarak yürütülen araştırmalar sonucu yapılan yayınlarda destek veren kişi, kurum veya kuruluşların katkılarını belirtmemek gibi durumlarda verilir. Kınama cezası: Hasta haklarına riayet etmemek veya inceleme eserinin bilgilerini paylaşmak gibi durumlarda uygulanır. Akademik yükselmenin durması veya iptali: Doçentlik başvurusunun iptali veya belirli bir süre doçentlik başvurusu yapamama gibi sonuçlar doğurabilir. Diğer yaptırımlar: Disiplin soruşturması: Etik ihlal yapan kişinin bağlı bulunduğu kurum mevzuatına göre başlatılır. İdari ve adli davalar: Hakları ihlal edilen kişiler, tazminat davaları açabilir veya adli makamlara şikâyette bulunabilir. Etik ilkelerin ihlali, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 53. maddesinde düzenlenen "Disiplin ve Ceza İşleri" başlıklı bölümde yer alan yaptırımlara tabidir.

Etik kavramını bilir etik olan ve olmayan davranışları ayırt eder?

Etik, insanların davranışlarını ve yaşam biçimlerini yöneten ahlaki ilkelerdir. Etik olan davranışlar şunlardır: 1. Dürüstlük. 2. Tarafsızlık. 3. Rüşvet almama. 4. Hizmet kalitesine uygun davranma. 5. Sevgi ve saygı kuralları içinde davranma. Etik olmayan davranışlar ise şunlardır: 1. Rüşvet alma. 2. Saygı ve sevgi çerçevesinde hareket etmeme. 3. Hukuka aykırı davranma. 4. Menfaate uygun davranışlar sergileme. 5. Kamu mallarına zarar verme. Bu tanımlar, genel etik kuralları olup, meslek gruplarına göre farklılıklar gösterebilir.

Emik ve etik nedir?

Emik ve etik, sosyal bilimlerde bir grubu incelerken kullanılan iki temel yöntemdir. Emik yaklaşım, araştırmanın konusu olan gruba dahil olarak o grubu anlamaya çalışmayı ifade eder. Etik yaklaşım ise grubu tamamen dışarıdan gözlemleyerek, grubun davranış normlarını ve kültürel özelliklerini anlamaya çalışmayı kapsar. Bu kavramlar, ilk kez Amerikalı dil bilimci ve antropolog Kenneth Pike tarafından 1954 yılında geliştirilmiştir.

Etik ilkeleri kaça ayrılır?

Etik ilkeler, eğitici ve düzenleyici olmak üzere ikiye ayrılır. Eğitici ilkeler: Meslek elemanlarına etik davranış için ilham vermeyi amaçlar. Düzenleyici ilkeler: Belli durumlarda nasıl davranılacağını veya nelerin etik açıdan ihlal sayılacağını belirler. Ayrıca, etik ilkeler farklı bağlamlara göre de sınıflandırılabilir, örneğin: Meslek etiği: Belirli bir meslek grubunun oluşturduğu, meslek üyelerine yol gösteren ilkeler bütünüdür. Kamu etiği: Kamu görevlilerinin uyması gereken tarafsızlık, dürüstlük gibi ahlaki değerler ve ilkeler bütünüdür. Temel etik ilkeler: Yararlılık, kötü davranmama, özerkliğe saygı, adalet gibi ilkelerden oluşur.

Etik kuramlar nelerdir?

Bazı etik kuramlar şunlardır: Teleolojik (Sonuççu) Kuram. Deontolojik (Kural/Ödev Temelli) Kuram. Erdem Etiği. Meta Etik. İlkeci Etik Kuram. Mutlakçılık. Görecelik. Ayrıca, Toplumsal Sözleşme Etiği, Kişisel Etik, Sosyal Yaşam Etiği, Sezgici Etik, Kazuistik (Örnek Olaya Dayalı) Etik, Realist Etik, Materyalist Etik ve Pragmatik Etik gibi diğer etik kuramlar da bulunmaktadır.

Etik ikilem nedir?

Etik ikilem, iki veya daha fazla değerin çatışma halinde olduğu bir durumdur. Etik ikilemlerde, bir durumu seçmek diğerini ihlal eder veya bir şeyi yapmak olumlu sonuçlar verse de ahlaki açıdan yanlış olabilir. Bazı etik ikilem örnekleri: Başka insanların çalışmalarını sağlamak için kredi almak. Ticaret yaparken müşteriye yanlış bilgi vererek satış yapmak. Kişinin kendi çıkarı için kurumunun içinden gelen bilgileri kullanması. Zararlı olabileceği açık olan bir reçeteyi hazırlamak. Dini veya ahlaki inançlara ters düşen ilaçları bulundurmak. Etik ikilemler, özellikle tıp, ceza adaleti, sosyal hizmet ve psikoloji gibi alanlarda önemlidir.